Home / Ngữ văn / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh

Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh

Đề bài: Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ “Sóng” của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh.

Bài làm

Có thể thấy rằng trong lịch sử văn học nghệ thuật Việt Nam hầu hết các nữ nhà văn, nữ thi sĩ đều là những người phụ nữ tuy tài hoa nhưng ít nhiều luôn gặp bất hạnh, đau thương trong cuộc sống. Thời trung đại, cận đại có nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan; văn học kháng chiến có Lê Minh Khuê, Xuân Quỳnh… Với tôi, Xuân Quỳnh là nữ thi sĩ tôi ấn tượng nhất. Bài thơ “Sóng” và hình tượng sóng trong bài thơ tựa như cách nhà thơ sống và cảm nhận cuộc đời lắm bi kịch nhưng luôn khát khao hạnh phúc của mình.

Xuân Quỳnh người làng Lan Khê, Hà Đông nổi tiếng có nghề dệt lụa đã trở thành nền tảng tính cách đôn hậu, nữ tính, nhẹ nhàng trong con người Xuân Quỳnh. Cuộc đời nữ thi nhân là một cuộc đời đa đoan khi tuổi thơ mất mát, mẹ mất, bố đi làm xa, ở với bà và khi trưởng thành cũng nhiều lần đổ vỡ trong tình yêu, vất vả lo toan cho gia đình. Chính vì cuộc đời lắm sóng gió mà Xuân Quỳnh trở nên đa cảm hơn, luôn khao khát yêu thương, gắn bó hết mình với cuộc sống hằng ngày, luôn biết nâng niu, chắt chiu hạnh phúc đời thường. Xuân Quỳnh cũng là người phụ nữ có nhan sắc, tài năng ở nhiều mặt. Bà từng là diễn viên múa, là nhà thơ tài năng.

Các tác phẩm tiêu biểu của Xuân Quỳnh bao gồm “Tơ tằm – trời biếc”, “Hoa dọc chiến hào”, “Gió Lào cát trắng”, “Lời ru trên mặt đất”… và nhiều tác phẩm thiếu nhi khác.

Bài thơ “Sóng” thuộc tập thơ “Hoa dọc chiến hào”. Hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh là một hình tượng ẩn dụ trong tình yêu.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm- văn lớp 12

Trước hết, hình tượng sóng mang ý nghĩa ẩn dụ, thể hiện tâm trạng người phụ nữ trong tình yêu và đồng thời cũng chính là vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ. Vẻ đẹp người phụ nữ trong tình yêu mang sắc thái truyền thống vừa đằm thắm yêu thương, chung thủy, trong sáng trong tình yêu.

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

Tác giả đã miêu tả những trạng thái khác nhau của sóng, có tính đối cực thông qua các tính từ đối lập nhau “dữ dội” – “dịu êm”, “ồn ào” – “lặng lẽ”. Điều này tạo nên nhiều liên tưởng về tâm tính người con gái khi yêu cũng nhiều hờn dỗi, ghen tuông, hiền hòa, giận dỗi, yêu thương… rất thất thường. Bên cạnh đó, sóng cũng được đặt trong mối quan hệ với “sông”, và “bể” để khao khát nhận thức mình. Vì sông hẹp, nhỏ bé, tù đọng nên không đủ phóng khoáng để yêu thương và thấu hiểu sóng nên sóng buộc phải tìm một phương trời rộng lớn, bao dung hơn là biển cả.

phan tich hinh tuong song trong bai tho song cua nu thi si xuan quynh - Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh

Phân tích hình tượng Sóng

Tác giả cũng đặt sóng trong phạm trù thời gian để thể hiện tâm trạng của sóng.

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hổi trong ngực trẻ”

Tác giả đặt sóng trong không gian và thời gian vĩnh hằng “ngày xưa”, “ngày sau” và “vẫn thế”. Từ đó nhấn mạnh sự thủy chung của người phụ nữ khi yêu. Những từ “khát vọng”, “bồi hồi” và “ngực trẻ’ chính là tính từ thể hiện cho cảm xúc yêu thương mãi luôn nồng cháy, nhiệt huyết.

Xem thêm:  Phân tích ý nghĩa nhan đề tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn

Một nét đẹp khác trong lòng người phụ nữ đang yêu ấy là nỗi nhớ nhung tha thiết. Nỗi nhớ ấy được biểu thị qua con sóng:

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Nỗi nhớ với nhiều cung bậc: da diết với thời gian “ngày đêm”, “trong mơ”; tha thiết trong không gian “lòng sâu”, “mặt nước”; khắc khoải “dưới”, “trên”, “thức”; nỗi nhớ quay quắt từ bề mặt tới lòng sâu.

Thứ hai, hình tượng sóng còn biểu tượng cho quy luật của tình yêu đôi lứa. Tác giả đã lí giải nguồn gốc tình yêu:

“Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?

 

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

Tuy nhiên, nhìn vào sóng, Xuân Quỳnh không thể lí giải được. Những câu hỏi “từ nơi nào”, “từ đâu”, “không biết nữa”, “khi nào”… cho thấy mối suy tư vừa mơ hồ vừa phức tạp. Cũng từ đây, hình tượng sóng trở thành biểu tượng cho những suy tư trăn trở của người phụ nữ trong tình yêu.

Một quy luật khác mà sóng trở thành biểu tượng đó là quy luật sóng luôn hướng về “một phương” cũng như người phụ nữ luôn hướng về tình yêu:

“Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

 

Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

Con sóng dường như có một sự chủ động trong nhận thức khi luôn tỉnh táo trước cuộc đời xuôi – ngược. “Một phương” mà tác giả nói đến kia với sóng chính là bờ, với người phụ nữ chính là tình yêu. Một quy luật bất biến rằng sóng sẽ luôn vỗ bờ cũng như người phụ nữ chỉ chung thủy với một tình yêu. Ở đây có một nét vẽ rất hiện đại trong người phụ nữ ấy chính là sự chủ động. Không còn là hình ảnh bến đợi thuyền nữa mà là sóng tự tìm về bờ neo đậu của mình.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Người phụ nữ thời đại mới ấy cuối cùng thể hiện khát vọng được cống hiến, hóa thân trong tình yêu:

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

 

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”

Xuân Quỳnh đã có nhiều lo âu về sự hữu hạn của cuộc đời và sự chảy trôi nhanh chóng của thời gian. Do đó, nhà thơ khao khát sự bất tử của tình yêu. Để được bất tử, nhà thơ hào mình vào sóng để hòa tan khát vọng vào biển lớn để như con sóng đạt tới vĩnh hằng “ngàn năm”. Chính khao khát hóa thân đã cho thấy nét đẹp cửa người phụ nữ vừa truyền thống vừa hiện đại.

Bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh lấy cảm hứng từ đề tài tình yêu, thể hiện những cung bậc sắc màu, tâm trạng của người phụ nữ đang yêu vừa trăn trở, lo âu vừa khát khao hoàn thiện mình trong tình yêu thủy chung. Âm điệu của bài thơ đậm thanh âm của những con sóng ngoài đại dương, lúc thì ào ạt, lúc thì khoan thai. Tình cảm và khát khao của nhà thơ thể hiện qua hình tượng sóng rất đáng trân trọng, mang giá trị nhân văn sâu sắc.

Hoài Lê

Check Also

nu sinhg do guc hinh 3 310x165 - Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Bi kịch không được sống là chính mình vẫn là bi kịch muôn thuở của …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *