Home / Ngữ văn / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích hình tượng Sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng Sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” của tác giả Nguyễn Tuân.

Bài làm

Hơn một nửa thế kỉ cầm bút của mình, Nguyễn Tuân đã chứng minh quan niệm nghệ thuật là hình thái lao động nghiêm túc, thậm chí “khổ hạnh” và cả đời Nguyễn Tuân luôn quý trọng và ý thức cao về nghệ thuật của mình. Cùng với ý thức cá nhân kết hợp chất tài hoa uyên bác và lòng yêu nước dạt dào, Nguyễn Tuân đã sáng tác nên tùy bút “Sông Đà” để góp phần làm đẹp cho quê hương đất nước. Trong đó, đoạn trích “Người lái đò sông Đà” của tùy bút đã xây dựng hình tượng sông Đà rất “tính người” ở vẻ đẹp bề ngoài và nội tâm bên trong.

Sự nghiệp văn học Nguyễn Tuân trải dài từ trước cách mạng tới khi hòa bình lập lại ở miền Bắc. Mặc dù có nhiều thay đổi về đề tài và nội dung phản ánh song xuyên suốt các chặng đường sáng tác Nguyễn Tuân luôn thể hiện là cây bút tài hoa, uyên bác, độc đáo, ý thức cái tôi cao.

Tùy bút “Sông Đà” của Nguyễn Tuân phản ánh vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám. Nguyễn Tuân tập trung hướng ngòi bút ca ngợi quê hương đất nước và con người lao động bình thường nhưng lấp lánh vẻ đẹp trí dũng, tài hoa.

Xem thêm:  Phân tích và nêu cảm nghĩ về trích đoạn kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ - Văn mẫu lớp 12

Trong đoạn trích “Người lái đò sông Đà” nổi bật lên là hình tượng con sông và người lái đò trên sông mang vẻ đẹp rất nghệ sĩ. Hình tượng con sông Đà là biểu tượng cho thiên nhiên tươi đẹp và cũng là minh chứng cho tài năng, phong cách, tâm hồn Nguyễn Tuân.

Con sông Đà trong thực tế không kém phần dữ dội và nguy hiểm so với nhiều con sông khác trong hệ thống sông ngòi dày dặc ở Việt Nam. Tuy nhiên, con sông Đà khi soi chiếu qua cảm quan thẩm mỹ uyên bác phi thường của Nguyễn Tuân, nó không chỉ được lột tả hoàn toàn chất dữ dội, kì vĩ mà còn có gì đó thật thơ mộng từ vẻ ngoài tới cái tướng nội tâm bên trong.

phan tich hinh tuong song da trong tuy but nguoi lai do song da cua nguyen tuan - Phân tích hình tượng Sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng Sông Đà

Nhìn bề ngoài, sông Đà vừa hiểm độc dữ dội vừa thơ mộng, trữ tình. Con sông Đà đối với những người bình thường làm việc trên sông nước là một mối nguy cơ. Trên hành trình chèo đò vượt sông, người lái đò phải đối mặt với một dòng sông mà từ nước, sóng, thác, đá… đều vô cùng độc hiểm: “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy”. Tất cả những gì của sông Đà đều liên kết chặt chẽ với nhau để hình thành nên một không gian lạnh lùng, hiểm trở. Những cái “hút nước”, “xoáy nước” có thể cuốn chìm cả con thuyền lớn và chốc lát sau sẽ chỉ còn thấy mảnh vỡ ở hạ nguồn. Đá thì rải rác khắp nơi, quãng chỉ là “đám tảng” “đám hòn” quãng thì “dựng vách thành” đứng cho nên chỉ đến chính ngọ nắng mới lọt xuống được. Lùi về phía hạ nguồn, dòng sông lại trở về bộ mặt mới tựa như nàng thiếu nữ kiều diễm có mái tóc “trữ tình” “tuôn dài tuôn dài” e ấp “ẩn hiện” và điểm xuyết thêm vài bông hoa gạo trên mái tóc bàng làng khói nương. Nước con sông nào có “cuồn cuộn”, “gùn gè” nữa mà khi thì “lừ lừ chín đỏ”, lúc “xanh ngọc bích”… chảy hiền hòa.

Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Thuốc của Lỗ Tấn và nói lên suy nghĩ của bạn

Con sông Đà được Nguyễn Tuân gán cho cái nội tâm thất thường lúc thì hiểm ác khi thì tình tứ. Sông Đà có diện mạo nội tâm giống như thứ “kẻ thù số 1”. Trong trận chiến sinh tử giữa ông đò và dòng sông, con sông Đà bày binh bố trận thành nhiều “cửa”, cửa “dụ”, cửa “vây”, cửa “tử” với nhiều động thái khác nhau “lừ lừ”, “thở và kêu”, “oán trách”, “chế nhạo”, “khiêu khích”, “nhổm”, “vồ”, “gầm thét”… để thực hiện ý đồ ngăn chặn và phá tan bất kì con thuyền nào đi qua đó. Tuy nhiên, sông Đà vẫn có nét vẽ nội tâm nhẹ nhàng, tình tứ như một “cố nhân” lâu ngày gặp lại. Người chèo đò khi thấy con sông “vui”, khi lại buồn “nỗi niềm cổ tích” có lúc lại “đằm đằm ấm ấm”, khi “dịu dàng”, chốc “gắt gỏng” khi gặp lại hay khi chia tay người lái đò. Nguyễn Tuân đã vận dụng sự đa dạng của Việt ngữ và những câu văn dài ngắn, ngắt nghỉ linh hoạt để tạo không khí và diễn tả con sông Đà. Kiến thức binh pháp cũng được Nguyễn Tuân vận dụng sáng tạo nhờ đó con sông Đà cũng có chất nghệ sĩ nghệ thuật.

Cảm nhận con sông Đà, Nguyễn Tuân đã huy động gần như mọi giác quan và xem xét từ mọi góc độ. Con sông Đà được tác giả nhân hóa khéo léo vừa như phông nền làm nổi bật hình tượng người lái đò cũng vừa như nhật vật chính của câu chuyện. Không rõ nhân vật này đóng vai thiện hay ác song vẻ đẹp phi thường vừa dữ dội vừa nghệ sĩ rất cuốn hút. Thông qua hình tượng con sông Đà trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân, chúng ta thêm tự hào về vẻ đẹp thiên nhiên Việt Nam đồng thời cũng thấy được tấm lòng trân trọng cái đẹp, tình yêu quê hương và cái tôi cá nhân độc đáo của nhà văn.

Xem thêm:  Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân trích truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài - Văn mẫu lớp 12

Hoài Lê

Check Also

img luyenthivip - Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Bi kịch không được sống là chính mình vẫn là bi kịch muôn thuở của …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *