Home / Ngữ văn / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” của tác giả Nguyễn Tuân.

Bài làm

Nguyễn Tuân – một nhà văn tài hoa, độc đáo, uyên bác và sâu sắc xuất hiện trên bầu trời văn học Việt Nam với phong thái rất “ngông”. Viết ở nhiều thể loại khác nhau nhưng thành công nhất ở Nguyễn Tuân vẫn là thể loại tùy bút. Với tập tùy bút “Sông Đà” không chỉ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân sau Cách mạng mà còn đồng thời là đỉnh cao ở thể tài tùy bút, Nguyễn Tuân đã làm nổi bật lên vẻ đẹp con người Tây Bắc tài trí dũng cảm mang chất “vàng mười” thông qua hình tượng ông lái đò trong đoạn trích ngắn “Người lái đò sông Đà”.

Xuất phát từ cảm hứng ngợi ca vẻ đẹp con người lao động Tây Bắc trong công cuộc mưu sinh, xây dựng đất nước, Nguyễn Tuân đã viết lên tác phẩm “Người lái đò sông Đà” và lấy hình tượng ông lái đò làm trung tâm thể hiện qua đó làm rõ những nét đẹp tài hoa của con người lao động bình thường. Nhìn đời với con mắt nghệ sĩ, Nguyễn Tuân đã nhận ra hai nét đẹp nổi bật của ông lái đò sông Đà đó là dũng cảm và tài hoa điêu luyện.

Trước hết, ông lái đò hiện lên là một con người lao động trên sông nước nhưng rất tài trí, dũng cảm khi đối mặt với con sông Đà hung bạo. Công việc hàng ngày của ông lái đò đơn giản là chèo đò trên sông song sông Đà trái với các con sông khác luôn chảy xiết và lắm khúc quanh, đá lổn nhổn nên có phần nguy hiểm. Tác giả đã cố ý xây dựng lên hình tượng con sông Đà hung bạo, dữ dội như loài thủy quái, một “thứ kẻ thù số một” của người làm việc trên sông nước. Nguyễn Tuân đã vận dụng mọi sáng tạo ngôn từ, tạo không gian khí thế hừng hực nóng rẫy để khắc hoa một cuộc vượt sông chẳng khác nào trận thủy chiến đỉnh cao giữa ông lái đò và con sông. Ta thấy một sự tương quan lực lượng thú vị giữa một bên là con sông khôn ngoan, hiểm ác dàn trận địa phối hợp đá, sóng, nước để vây, dụ, tử con thuyền trong khi ông lái đò tài trí nắm bắt tình thế và dũng cảm đối mặt hiểm nguy. Khi con sông vừa bày binh bố trận làm ba tầng địa ngục thì ông lái đò luôn cố giữ bình tĩnh và tinh tế ứng phó tình hình. Từ vòng số một với thác nước “réo gần mãi lịa réo to mãi lên”, nghe như “oán trách”, “van xin”, “khiêu khích”, “giọng gằn mà chế nhạo”, “rống lên”, “lồng lộn”, “gầm thét”… để nạt nộ, hù dọa. Ông lái đò sẵn sàng bước vào cuộc chiến, “nắm chắc được cái bờm sóng đúng luồng rồi ông đò ghì cương lái”, “bám chắc”, “phóng nhanh”, “lái miết” tiến thẳng qua trận địa. Nhưng chưa hết, đó chỉ là cái vòng “dụ đối phương” bằng hai cửa đá canh “trông như là sơ hở” bởi cửa ải thứ hai chính là một “chân trời đá” với “đám tảng, đám hàng”, “lũ đá” đã “phục kích” ở đây hàng nghìn năm. Sóng dẫn nước, nước dẫn thuyền, thuyền không cẩn thận sẽ bị dụ vào “cửa tử” rồi “đánh khuýp quật vu hồi lại”. Nếu qua cửa ải hai thì cửa ba chính là “bong ke chìm và pháo đài đá nổi” như muốn “đánh tan cái thuyền lọt lưới đá tuyến trên”. Cái trùng vi thạch trận đánh “đòn tỉa”, “đòn âm”, “đòn hồi lùng” có lúc khiến ông lái đò bị thương “mặt méo bệch”. Tuy nhiên, cố nén nỗi đau mà “như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái lượn được”, nắm vững quy luật thần sông thần đá để hoàn toàn chế ngự và chiến thắng.

Xem thêm:  Bình giảng 2 khổ cuối bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

phan tich hinh tuong nguoi lai do song da trong tuy but nguoi lai do song da - Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà trong tùy bút Người Lái Đò Sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng Người lái đò sông Đà

Mặt khác, ông lái đò cũng có vẻ đẹp rất nghệ sĩ bên cạnh dòng sông trữ tình. Ông lái đò cứ “tự do vung mái chèo” mặc cho dòng sông “hùm beo”. Khi “cái sóng thác xèo xèo tan trong trí nhớ” thì ông đò gần như đã trở về hài hòa trong vẻ đẹp của một con sông tựa “cố nhân”, đẹp hoang dại như “nỗi niềm cổ tích”. Ông lái đò như một người nghệ sĩ sông nước. Nếu coi “sông Đà” là bản anh hùng ca sông nước thì ông đò chính là nhạc trưởng luôn nắm vững từng quãng từng nhịp, từng nốt trầm bổng luyến láy.

Hình tượng ông lái đò bình dị lại có sức hấp dẫn thú vị bởi những nét vẽ điêu luyện của “bậc thầy ngôn từ”, miêu tả tỉ mỉ, từ dùng mới lạ, câu văn giàu động – tính từ, khám phá dự trên cảm quan thẩm mỹ. Tác phẩm “Người lái đò sông Đà” cùng hình tượng nhân vật ông đò đã chứng tỏ phong cách riêng biệt và cá tính cá nhân sâu sắc của Nguyễn Tuân. Qua nhân vật này, Nguyễn Tuân ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất và tâm hồn người lao động bình thường nhưng là nghệ sĩ, tướng sĩ trong chính cái nghề tưởng như tầm thường ấy. Vì thế, khi đọc tùy bút “Sông Đà”, Anh Đức đã nhận xét “Không biết chừng nào mới lại có một nhà văn như thế, một nhà văn mà khi ta gọi là bậc thầy ngôn từ không hề thấy ngại miệng, một nhà văn độc đáo vô song mà mỗi dòng mỗi chữ tuôn ra đầu ngọn bút đều như có một dấu triện riêng”.

Xem thêm:  Phân tích Đôi mắt của Nam Cao để thấy được tầm quan trọng của cách mạng đối với cuộc sống con người.

Hoài Lê

Check Also

img luyenthivip - Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích lớp 12

Bi kịch không được sống là chính mình vẫn là bi kịch muôn thuở của …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *